Trafik Kazası Sonrası Sigortaya Nasıl Başvurulur?
Trafik kazasından sonra karşı aracın sigortacısına başvuru, gerekli belgeler, 15 günlük cevap süresi, tazminat incelemesi ve Sigorta Tahkim Komisyonu yolu hakkında güncel rehber.
Kısa cevap: Trafik kazasında zarar gören kişi, talebini kural olarak sorumlu aracın kaza tarihindeki zorunlu trafik sigortacısına yazılı olarak iletir. Kaza ve hasar belgeleriyle zarar kalemleri ayrı ayrı gösterilir. Sigortacı 15 gün içinde yazılı cevap vermez veya cevap talebi karşılamazsa Sigorta Tahkim Komisyonu ya da dava yolu değerlendirilebilir.
- Kaza, araç ve hasar kayıtlarını değişmeden önce koruyun.
- Kaza tarihindeki sigorta şirketini ve poliçeyi doğrulayın.
- Her zarar kalemini dayanağı ve belgesiyle ayrı yazın.
- Başvurunun içeriğini ve teslim tarihini ispatlayan kaydı saklayın.
- Ret, kısmi ödeme veya cevapsızlık hâlinde başvuru yolunu dosyaya göre seçin.
Son güncelleme: 13 Ağustos 2026 · Hukuk alanı: Sigorta ve Tazminat Hukuku · Yazar ve hukuk denetimi: Av. Yavuz Çağlar — Antalya Barosu, Sicil No: 5931
Hukuki dayanak
Yazılı başvuru şartı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesine 14 Nisan 2016 tarihli 6704 sayılı Kanun'un 5. maddesiyle verilen metinde düzenlenir [1].
“Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.” — KTK m. 97
KTK m. 99 ise ödeme süresini, genel şartlarda belirlenen belgelerin sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine iletilmesine bağlar [1].
“Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.” — KTK m. 99/1
Bu iki süre aynı değildir: 15 gün, cevapsızlık veya uyuşmazlık hâlinde dava ya da tahkim yoluna geçişi; sekiz iş günü ise gerekli belgeler iletildikten sonra sigorta sınırları içinde kalan ödemenin yapılmasını düzenler.
Zamanaşımı bakımından KTK m. 109'un güncel metni esas alınır [1].
“Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir.” — KTK m. 109
[1] 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu — yürürlükteki resmî metin
Trafik sigortası hangi zararları kapsayabilir?
Zorunlu mali sorumluluk sigortası, motorlu aracın işletilmesi nedeniyle üçüncü kişilere verilen ve işletenin hukuken sorumlu olduğu zararları, kaza tarihindeki poliçe ve teminat sınırları içinde güvence altına alır. Kusurlu sürücünün kendi aracındaki hasar bakımından trafik sigortası değil, varsa kasko poliçesi incelenir.
| Talep türü | İncelenen temel konu | Başlangıç belgeleri |
|---|---|---|
| Araç hasarı | Onarımın kazayla bağlantısı ve makul bedeli | Tutanak, ruhsat, fotoğraf, servis/eksper kaydı |
| Değer kaybı | Onarım sonrasında ekonomik değerde azalma | Hasar dosyası, araç geçmişi, teknik değerlendirme |
| Bedensel zarar | Yaralanma, illiyet, geçici veya kalıcı etki | Sağlık kayıtları, raporlar, gelir belgeleri |
| Destekten yoksun kalma | Ölüm nedeniyle desteğin kaybı | Ölüm ve nüfus kayıtları, gelir ve destek ilişkisi |
Manevi tazminat, zorunlu trafik sigortasının standart teminatı dışında kalan bir başlıktır. Birden fazla araç bulunan kazalarda her aracın kusuru ve zarara etkisi ayrı incelenebilir. Sigortasız veya tespit edilemeyen araçların sebep olduğu belirli zararlar bakımından Güvence Hesabı şartları ayrıca gündeme gelebilir.
Başvuruyu kim ve hangi şirkete yapar?
Araç hasarında malik, bedensel zararda yaralanan kişi, ölüm hâlinde ise şartları bulunan destekten yoksun kalanlar başvuru sahibi olabilir. Temsilci aracılığıyla işlem yapılıyorsa yetkinin kapsamı açık olmalıdır. Talep, kural olarak sorumluluğu ileri sürülen aracın kaza tarihindeki trafik sigortacısına yöneltilir.
Poliçe bilgisi kaza tespit tutanağı ve resmî sorgulama kanalları üzerinden kontrol edilir. Şirket adı kadar poliçenin kaza tarihinde geçerli olup olmadığı da doğrulanır. Yanlış sigortacıya gönderilen başvuru, KTK m. 97'deki başvuru şartının yerine getirildiği tartışmasını doğurabilir.
13 Ağustos 2026 itibarıyla başvuru kanalı
Bu rehberin kontrol tarihinde başvuru, ilgili sigorta şirketinin ilan ettiği hasar ekranı, kayıtlı elektronik posta adresi, merkez veya yetkili birimi gibi resmî kanallardan yapılabilir. Kullanılan yöntemin gönderilen metni, ekleri ve şirkete ulaşma tarihini göstermesi önemlidir.
SEDDK, Alo 193 Ortak Hasar İhbar Merkezi için hazırlık duyuruları yayımlamıştır [2]. Uygulamanın başlangıcı ve kapsamı değişebileceğinden 1 Eylül 2026 ve sonrasındaki başvurularda SEDDK'nın güncel açıklaması kontrol edilmelidir. Ortak ihbar kanalı; zarar kalemlerini açıklama, belgeleri koruma ve sigortacının cevabını inceleme ihtiyacını ortadan kaldırmaz.
[2] Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu — güncel duyurular
2026 değişikliği değer kaybını nasıl etkiledi?
Trafik Sigortası Genel Şartları'nın daha eski Ek 6 metninde araç değer kaybı için araç hasarı belgelerine ek olarak ayrı bir değer kaybı talep beyanı sayılıyordu [3]. SEDDK'nın 12 Haziran 2026 tarihli açıklamasında ise değer kaybının maddi hasarla birlikte hesaplanıp ayrıca başvuru şartı aranmadan ödenmesine yönelik değişiklik duyuruldu [4].
Bu nedenle eski belge listesindeki ayrı başvuru ifadesi güncel uygulama diye tek başına kullanılmamalıdır. Kaza tarihi, değişikliğin yürürlük durumu ve sigorta dosyasında yapılan işlem birlikte kontrol edilmelidir. Maddi hasar dosyasında değer kaybının gerçekten hesaplanıp hesaplanmadığı, ödeme dökümünden doğrulanmalıdır.
[3] Trafik Sigortası Genel Şartları ve Ek 6 — SEDDK resmî PDF
[4] SEDDK, Trafik Sigortası Genel Şartları Yenilendi — 12 Haziran 2026
Yazılı başvuru nasıl hazırlanır?
Başvuru yalnızca belge yüklemekten ibaret değildir. Kaza, taraflar, poliçe, başvuranın sıfatı ve her zarar kalemi anlaşılır biçimde yazılır. Talep edilen tutar biliniyorsa hesabın dayanağı; henüz belirlenemiyorsa hangi zararın incelenmesinin istendiği açıklanır.
- Başvuranın adı, iletişim bilgisi ve zarar gören sıfatı
- Kaza tarihi, yeri, araç plakaları ve olayın kısa anlatımı
- Poliçe, hasar dosyası ve tutanak numarası
- Araç hasarı, değer kaybı veya bedensel zarar gibi ayrı talepler
- Her talebe karşılık gelen eklerin numaralı listesi
- Yazılı ve gerekçeli cevabın gönderileceği adres
- Başvuru ve eklerinin teslim edildiğini gösteren kayıt
Eksik belge tamamlandığında yeni iletim tarihi ve içeriği de saklanır. Şirketin hangi belgeyi hangi talep için istediği anlaşılmıyorsa yazılı açıklama talep edilebilir. Telefon görüşmesi, yazılı başvurunun içeriğini ve teslimini tek başına göstermeyebilir.
Delil planı
| Belge | Neyi gösterebilir? | Sınırı / kontrol noktası |
|---|---|---|
| Kaza tutanağı | Olay yeri, araçlar ve ilk beyanlar | Kusuru her dosyada tek başına kesinleştirmez |
| Fotoğraf ve video | Temas noktası ve hasarın görünümü | Tarih, kaynak ve dosya bütünlüğü korunmalıdır |
| Servis faturası | Onarım işlemi ve maliyet | Kazayla ilgisiz işlemler ayrıştırılmalıdır |
| Eksper raporu | Teknik hasar ve hesap | Yöntem, veri ve kabul edilen kusur incelenebilir |
| Sağlık kaydı | Yaralanma ve tedavi süreci | Kazayla illiyet ve raporun mevzuata uygunluğu aranır |
| Gelir belgesi | Kazanç veya destek ilişkisi | Gerçeklik ve süreklilik ayrıca değerlendirilir |
Sağlık kayıtları özel nitelikli kişisel veri içerebilir. Başvuru için gerekmeyen üçüncü kişi bilgileri gönderilmemeli; belgeler sigorta şirketinin resmî kanalından iletilmelidir. Hukuka aykırı elde edilmiş ses, görüntü veya kişisel veriler dosyaya gelişigüzel eklenmemelidir.
Süreler ve işlem takvimi
| Süre | Başlangıç | Hukuki işlev |
|---|---|---|
| 15 gün | Yazılı başvurunun sigortacıya ulaşması | Cevapsızlık veya yetersiz cevap sonrası tahkim/dava yoluna geçiş |
| 8 iş günü | Genel şartlardaki belgelerin iletilmesi | Sigorta sınırı içindeki miktarın ödenmesi |
| 2 yıl | Zararın ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesi | Genel zamanaşımı |
| 10 yıl | Kaza günü | Her hâlde üst zamanaşımı |
| Daha uzun ceza süresi | Fiil suç oluşturuyorsa ilgili kurala göre | Maddi tazminat taleplerine uygulanabilen uzamış süre |
Sigortaya başvuru yapılması bütün süreleri her durumda kendiliğinden durdurmaz. Kaza, başvuru, eksik belge, cevap ve ödeme tarihleri ayrı bir kronolojiye yazılmalıdır. Tahkimdeki başvuru ve kanun yolu parasal sınırları dönemsel değişebildiği için başvuru tarihindeki resmî tarife ayrıca kontrol edilir.
Sigortacının olası cevapları
Sigortacı talebi kabul edebilir, kısmi ödeme yapabilir, gerekçeli ret verebilir, eksik belge isteyebilir veya süresinde cevap vermeyebilir. Kısmi ödemenin hangi zarar kalemine, kusur oranına ve hesaba dayandığı incelenmeden dosyanın tamamlandığı varsayılmamalıdır.
| Cevap | Kontrol edilmesi gereken |
|---|---|
| Tam ödeme | Zarar kalemleri, kusur, teminat ve ödeme dökümü |
| Kısmi ödeme | Eksik bırakılan kalem ve kullanılan hesap |
| Ret | Ret gerekçesi, dayanak hüküm ve sunulan deliller |
| Eksik belge | Belgenin talep türüyle ilgisi ve daha önce sunulup sunulmadığı |
| Cevapsızlık | Başvurunun teslim tarihi ve 15 günlük sürenin dolması |
Anayasa Mahkemesi başvuru şartı hakkında ne dedi?
Anayasa Mahkemesi, E.2019/40, K.2020/40 sayılı ve 17 Temmuz 2020 tarihli norm denetimi kararında KTK m. 97'nin ilk cümlesindeki dava öncesi yazılı başvuru şartını inceledi [5]. Mahkeme, düzenlemenin uyuşmazlıkları daha kısa sürede çözme ve mahkemelerin iş yükünü azaltma amacı taşıdığını; 15 gün sonunda dava yolunun açık olması nedeniyle mahkemeye erişim hakkına ölçüsüz bir sınırlama getirmediğini belirterek iptal talebini reddetti.
Kararın pratik sonucu, sigortacıya yazılı başvurunun şekli bir ayrıntı olmadığıdır. Bununla birlikte bu karar belirli bir kazadaki kusur oranını veya tazminat miktarını belirleyen bir emsal değildir; yalnızca başvuru şartının Anayasa'ya uygunluğunu inceleyen norm denetimi kararıdır.
[5] AYM, E.2019/40, K.2020/40, 17 Temmuz 2020 — resmî karar
Ödeme yapılmazsa hangi yollar vardır?
Trafik sigortacısı talebi karşılamaz veya 15 gün içinde yazılı cevap vermezse Sigorta Tahkim Komisyonuna başvuru değerlendirilebilir [6]. Başvuruya, şirket cevabı veya cevapsızlığı gösteren teslim kaydı ile talebi destekleyen belgeler eklenir. Aynı uyuşmazlığın daha önce mahkemeye ya da tüketici hakem heyetine taşınmış olması tahkim başvurusunu etkileyebilir.
Dava yolu da açıktır. Uyuşmazlığın niteliğine göre dava şartı arabuluculuk ayrıca gündeme gelebilir. Sigortacıya KTK m. 97 uyarınca yapılan başvuru ile arabuluculuk aynı işlem değildir. Tahkim veya dava seçimi; talep, delil, süre, masraf ve güncel kanun yolu sınırları birlikte değerlendirilerek yapılır.
[6] Sigorta Tahkim Komisyonu — başvuru nasıl yapılır · istenen belgeler
Uygulamada sık yapılan hatalar
- Kaza tarihindeki sigortacı yerine başka şirkete başvurmak
- Yalnız telefonla ihbar yapıp teslim kaydı oluşturmamak
- Hasar değişmeden önce yeterli fotoğraf ve teknik kayıt almamak
- Farklı zarar kalemlerini tek ve belirsiz bir tutar altında toplamak
- Eksik belge cevabının şirkete ulaştığını kaydetmemek
- Kısmi ödemenin hesabını ve hangi kaleme ait olduğunu incelememek
- Kapsamı anlaşılmadan vekâlet veya alacak devri belgesi vermek
- Başvurunun bütün zamanaşımı sürelerini durdurduğunu varsaymak
SEDDK, 29 Haziran 2026 tarihli açıklamasında yetkisiz hasar takip yapıları konusunda uyarıda bulunmuştur [7]. Kimlik, banka ve sağlık verileri ile geniş kapsamlı yetki belgeleri paylaşılmadan önce başvurulan kişinin veya kuruluşun hukuki statüsü kontrol edilmelidir.
[7] SEDDK, yasa dışı hasar takibine ilişkin basın duyurusu — 29 Haziran 2026
Üç kısa uygulama örneği
Park hâlindeki araca çarpılması
Tutanak ve fotoğraflarla olay kaydedilmişse malik, sorumlu aracın kaza tarihindeki sigortacısına araç hasarı ve güncel kurala göre değer kaybı incelemesini bildirir. Şirketin her kalem için kabul ettiği kusur, hasar bağlantısı ve ödeme hesabı ayrı kontrol edilir.
Kusurun paylaşıldığı kaza
İki aracın da kazaya etkisi bulunuyorsa zararın tamamının tek sigortacıdan alınacağı varsayılmaz. Kusur oranı, her aracın zarara etkisi ve varsa kasko ödemesi birlikte incelenir. Kısmi ödeme diğer bütün taleplerin kabul edildiği anlamına gelmez.
Bedensel zararın sonradan belirginleşmesi
Tedavi sürerken kalıcı etkinin kapsamı hemen belirlenemeyebilir. İlk sağlık kayıtları korunur, uygun rapor süreci izlenir. Erken ödeme veya ibra belgesinin kapsamı; düzenlenme koşulları ve sonradan belirlenen zararla birlikte değerlendirilir.
Başvuru öncesi kontrol listesi
- Kaza tarihi, yeri, araçlar ve taraf bilgileri doğrulandı.
- Kaza tarihindeki poliçe ve sigorta şirketi belirlendi.
- Tutanak, fotoğraf, servis ve sağlık kayıtları sınıflandırıldı.
- Her zarar kalemi ayrı başlık ve belgeyle gösterildi.
- Başvuru ispatlanabilir resmî kanaldan iletildi.
- Başvuru numarası, ek listesi ve teslim tarihi saklandı.
- Eksik belge bildirimleri ve cevapları kaydedildi.
- 15 günlük cevap süresi ayrı izlendi.
- Ödeme veya ret gerekçesi ile hesap kontrol edildi.
- Tahkim, arabuluculuk ve dava koşulları birbirinden ayrıldı.
Kavramlar
- Zorunlu trafik sigortası: İşletenin üçüncü kişilere karşı hukuki sorumluluğunu poliçe sınırlarında güvence altına alan sigorta.
- Değer kaybı: Onarım sonrasında aracın ekonomik değerinde meydana geldiği ileri sürülen azalma.
- İlliyet bağı: Kaza ile talep edilen zarar arasındaki neden-sonuç bağlantısı.
- Sigorta tahkimi: Sigorta uyuşmazlıklarının Komisyon bünyesinde hakemlerce incelendiği yol.
- Güvence Hesabı: Kanunda sayılan bazı sigortasız veya tespit edilemeyen araç zararları için başvurulabilen özel yapı.
İlgili içerikler
Bu konuyla bağlantılı genel çerçeve için Sigorta ve Tazminat Hukuku bölümüne; yürürlükteki kanun metinleri için Mevzuat bölümüne; doğrulanmış yargı kararları için Kararlar arşivine bakılabilir.
Kaynakça
Aşağıdaki resmî kaynaklar 13 Ağustos 2026 tarihinde erişilerek kontrol edilmiştir. Mevzuat ve idari uygulama değişebileceğinden işlem tarihindeki güncel metin esas alınmalıdır.
- T.C. Cumhurbaşkanlığı Mevzuat Bilgi Sistemi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, m. 97, 99 ve 109.
- SEDDK, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ve Ek 6.
- SEDDK, Trafik Sigortası Genel Şartları Yenilendi, 12 Haziran 2026.
- SEDDK, 2026/15 sayılı Genelge hakkında basın duyurusu, 29 Haziran 2026.
- Sigorta Tahkim Komisyonu, Başvuru Nasıl Yapılır ve Başvuruda İstenilecek Belgeler.
- Anayasa Mahkemesi, E.2019/40, K.2020/40, 17 Temmuz 2020.
Bilgilendirme notu: Bu içerik genel bilgi verir; reklam, sonuç garantisi veya somut olay için hukuki görüş niteliğinde değildir. Kaza tarihi, kusur, poliçe, zarar türü ve belgeler sonucu değiştirebilir.